Jan Chełmiński, SPOTKANIE NA DRODZE, ok. 1875

22.1 x 15.4cm - olej, deska mahoniowa z dwiema szpongami

sygn. p.d.: Jan Chełmiński

Podobne niewielkie kompozycje przedstawiające żołnierzy różnej broni i barwy powtarzały się często w oeuvre artysty (m.in. cykl 48 obrazów poświęconych armii Księstwa Warszawskiego; obecnie w Muzeum Wojska Polskiego). Były to swoiste studia, w których artysta wiernie i z ogromnym znawstwem odtwarzał detale mundurów żołnierzy różnych armii i formacji. Na naszym obrazie przedstawiony jest na przykład pruski huzar z czasów wojny siedmioletniej 1756-63.
 

Jan Chełmiński (Brzustów k. Opoczna 1851 – Nowy Jork 1925) popularny malarz z kręgu „polskich monachijczyków“, naukę rozpoczął u Juliusza Kossaka, a następnie kształcił się w warszawskiej Klasie Rysunkowej oraz w Monachium - w Akademii u Alexandra Strähubera i Alexandra Wagnera (1873-1875) i prywatnych pracowniach Józefa Brandta (1875) i batalisty Franza Adama (1876). Po studiach przebywał już stale za granicą - w Monachium, Londynie (lata 1882, 1888-1899), Paryżu (1899), jeździł do Petersburga (1889) i Nowego Jorku (1884), gdzie później, około 1915 zamieszkał na stałe. Nie zerwał jednak kontaktów z krajem, a swoje prace często przesyłał na warszawskie wystawy. Jego obrazy cieszyły się ogromnym powodzeniem. Malował przede wszystkim sceny wojskowe i batalistycznie, najchętniej z czasów Księstwa Warszawskiego i wojen napoleońskich, a także obrazy rodzajowe i epizody z polowań. Zajmował się ilustracją książkową; m.in. ilustrował tom myśliwskich opowiadań Theodora Roosevelta. Był kolekcjonerem dawnej broni i wybitnym znawcą żołnierskiego umundurowania. Wiele obrazów artysty wciąż znajduje się za granicą - w Anglii, Niemczech czy Stanach Zjednoczonych. Nieliczne z nich pojawiają się w sprzedaży antykwarycznej, stale budząc żywe zainteresowanie zbieraczy.